اولین علامت نیمی از تومورهای مغزی را بدانید
وقتی می شنویم یکی از آشنایان یا بستگانمان به تومور مغزی دچار شده، ترس وجودمان را فرامی گیرد و حتی شنیدن نام این بیماری برای خیلی از ما ناخوشایند است. بسیاری از افراد وقتی متوجه ابتلا به این بیماری می شوند تصور می کنند دنیا به آخر رسیده است و دیگر امیدی نیست در حالی که با درمان به موقع و افزایش آگاهی درباره این بیماری می توان بر آن غلبه کرد.
اگر به تازگی متوجه شده اید خودتان یا یکی از اطرافیانتان به تومور مغزی مبتلا هستید گفت وگو با دکتر شیخ رضایی، جراح مغز و اعصاب را بخوانید تا بفهمید نباید خودتان را ببازید.
لطفا در مورد تومور مغزی و انواع آن کمی توضیح دهید.
تومور مغزی، رشد توده غیرطبیعی در مغز است و امکان بروز آن در هر سنی وجود دارد. در علم پزشکی تومورهای سیستم اعصاب مرکزی به 7 گروه تقسیم می شوند و در این 7 گروه 120 نوع تومور دیده می شود. آمارها نشان می دهند از هر 100هزار نفر، 15 نفر دچار این بیماری می شوند که نیمی از آنها تومور خوش خیم دارند و با عمل جراحی بهبود پیدا می کنند و نیم دیگر هم به انواع بدخیم مثل گلیوبلاستوما، مبتلا می شوند. در نوع بدخیم سلو ل های بسیار زیادی وجود دارد و توده مرز مشخصی با مغز ندارد، پس اگر 99 درصد آن خارج شود و به دلایل مختلف نتوانیم یک درصد آن را خارج کنیم یعنی یک میلیارد سلول بدخیم در مغز باقی می ماند و مجبور خواهیم شد درمان تکمیلی را آغاز کنیم که همان شیمی درمانی و پرتودرمانی است.
بیماران مبتلا چه علایمی دارند؟
50 درصد بیماران از سردرد شکایت دارند و می توان گفت سردرد، شاخص ترین و اولین نشانه است ولی باید بدانید تاکنون بیش از 100 نوع سردرد شناسایی شده است که فقط یکی از آنها به تومور ربط داده می شود پس نباید با هر سردردی به تومور مغزی مشکوک شد زیرا بسیاری از این دردها می توانند ناشی از سردردهای عصبی، میگرنی و خستگی و... باشند.
دومین علامت، تشنج است. این نشانه هم به طور متداول گزارش می شود و انواع مختلفی دارد و نوع آن به محل قرارگیری توده در مغز بستگی دارد. نشانه سوم، تغییرات خلقی است به طوری که شخصیت بیمار کاملا عوض می شود یعنی اگر آدم بدخلق و عصبانی بوده است، خوش اخلاق می شود و برعکس. از دیگر نشانه ها می توان به اختلالات بینایی یا کوری (تومورهایی که روی کیاسمای بینایی قرار می گیرند یا فشار داخل مغز را بالا می برند و ادم ایجاد می کنند)، فلج پلک، فلج صورت، کاهش شنوایی، بی حسی دست و پا و اختلالات عصبی محیطی اشاره کرد.
علایم هشداردهنده کدامند؟
نشانه ها همیشه آشکار نیستند و گاهی به قدری مرموزند که متخصصان را به اشتباه می اندازند. گاهی هم بیماری بدون علامت است و به صورت تصادفی تشخیص داده می شود، مثلا کسی از نردبان سقوط کرده و پزشک برای اطمینان از ضربه مغزی نشدن او، سی تی اسکن درخواست می کند و با مشاهده جواب سی تی اسکن، متوجه تومور می شود. اگر سردرد غیرقابل کنترل باشد و به درمان های معمول پاسخ ندهد و با سرفه، عطسه و دستشویی رفتن شدت پیدا کند یا با اختلالات حسی-حرکتی همراه باشد، حتما به یک بررسی کلی نیاز دارد و این بررسی با سی تی اسکن و ام آر آی امکان پذیر است.
با توجه به اینکه بیماری گاهی بدون علامت است، آیا کسانی که در خانواده شان یک فرد مبتلا به توده مغزی وجود دارد، باید تحت نظر پزشک باشند؟
نه چون فقط در بیماری «نوروفیبروماتوزیس» امکان ارث رسیدن این بیماری وجود دارد و پیگیری اطرافیان ضروری است. بیماران دچار نوروفیبروماتوزیس لکه های قهوه رنگ پوستی دارند و تومورهای متعدد در پوست و سیستم عصبی مرکزی شان دیده می شود که از طریق ژنتیک به ارث می رسد ولی سایر تومورها علت های مختلفی دارند.
لطفا درباره این علت ها توضیح دهید.
بالا رفتن سن، مهم ترین علت است و نوع بدخیم توده های مغزی بیشتر در کهنسالان شایع است. گرچه در کودکان نیز انواع گوناگون آن دیده می شود. بین ضربه های مغزی و تومور هم ارتباط دیده شده است، یعنی کسانی که در گذشته ضربه ای به سرشان وارد شده، ممکن است بیشتر از دیگران در معرض خطر باشند.
احتمال ابتلا به تومورهای مغزی در کسانی که پرتودرمانی می شوند نیز افزایش می یابد. در قدیم برای درمان کچلی از پرتودرمانی استفاده می کردند و بررسی هایی که بعدها انجام شد، نشان داد تعداد زیادی از افرادی که از این روش استفاده کرده بودند، به توده مننژیوما (خوش خیم) مبتلا شده اند.
دانشمندان خبرهای بدی درباره افزایش سرطان ها و سایر بیماری ها می دهند. آیا بیماران دچار توده های مغزی هم رو به افزایش هستند؟
حدود 50 سال پیش شناسایی تومورها با دستگاه های آن زمان کار دشواری بود ولی امروزه با استفاده از تکنولوژی پیشرفته، قادر به تشخیص آن در مراحل اولیه هستیم به این ترتیب می توانیم بگوییم در گذشته این بیماری تشخیص داده نمی شد. دانشمندان آلودگی های محیطی، امواج و اشعه ها، موبایل و لایه ازن را در ایجاد چنین تومورهایی دخیل دانسته اند ولی هنوز مطمئن نیستیم چه چیزی باعث پیدایش چنین توده های غیرطبیعی ای در مغز می شود. در جواب سوال شما باید بگویم میزان تومورهای مغزی در سال های اخیر افزایش یافته است.
آیا باید همه بیماران تحت عمل جراحی قرار بگیرند؟
توده های ناحیه هیپوفیز با اختلالات هورمونی همراه هستند و نشانه هایی مثل افزایش هورمون رشد، چاقی بیش از حد، ریختن موی سر و قطع قاعدگی دارند ولی به راحتی با دارو درمان می شوند. البته به شرطی که علایم عصبی ایجاد نکرده باشند اما برای درمان هر نوع توموری به اطلاعاتی درباره نوع آن و محل قرارگیری اش نیاز داریم اما با توجه به دانش امروز، راهی غیر از جراحی وجود ندارد.
نکته دیگری هم در این مورد باقی مانده که بخواهید به آن اشاره کنید؟
ابتلا به هر نوع بیماری کشنده ای به معنای پایان زندگی نیست. برای غلبه بر آن باید کاری کنیم تا سطح آندورفین و ترکیب هایی که به طور معمول در مغز باعث افزایش سطح سرخوشی انسان می شوند، بالا برود. علم اثبات کرده است شادی و ورزش باعث افزایش سطح این هورمون ها می شوند. فرد مبتلا به تومور یا سرطان با هر بیماری صعب العلاج هرگز نباید امید خود را از دست بدهد. با ورزش، شرکت در مجامع عمومی، مراوده های زیاد و داشتن برنامه های تفریحی می توان بر افسردگی ناشی از بیماری غلبه کرد، طول عمر را افزایش داد و عوارض بیماری را به تعویق انداخت.
منبع: وب سایت بیتوته
